TỔNG QUAN VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP

Kiến thức bệnh xương khớp Thoái hóa khớp
TỔNG QUAN VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP
Đánh giá bài viết

Tuổi càng cao thì con người càng bị lão hóa. Sau đây là bài viết tổng quan về bệnh thoái hóa khớp.

Theo thống kê của tổ chức y tế thế giới WTO thì có 20% dân số bị thoái hóa khớp, trong đó việt nam chiếm 10.41%. Đây là một con số khá cao.

TỔNG QUAN VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP
Người già dễ bị thoái hóa khớp (Ảnh minh họa)

 

Thoái hóa khớp có sự liên quan chặt chẽ với tuổi tác:

  • 15 – 44 tuổi: 5% người bị thoái hóa khớp.
  • 45 – 64 tuổi: 25 – 30% người bị thoái hóa khớp.
  • Trên 65 tuổi: 60 – 90% người bị thoái hóa khớp.

Các vị trí khớp thường gặp:

TỔNG QUAN VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP
Ảnh mô phỏng các khớp trong cơ thể con người

Các khớp thường gặp trong bệnh thoái hóa khớp

  • Cột sống thắt lưng 31,12%
  • Cột sống cổ 13,96%
  • Nhiều đoạn cột sống 07,07%
  • Gối 12,57%
  • Háng 08,23%
  • Các ngón tay 03,13%
  • Riêng ngón tay cái 02,52%
  • Các khớp khác 01,87%

Bởi vậy mà tuổi đời càng cao thì càng phát sinh nhiều bệnh tật, nhất là các bệnh về xương khớp. Chúng gây biến đổi cấu trúc và làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống thậm bị là bị liệt tàn phế. Nên cần phải được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.

Nguyên nhân thoái hóa khớp:

Thường bị thoái hóa các khớp như sụn khớp, xương dưới sụn, bao khớp, bao hoạt tích…nhất là các vùng chịu nhiều trọng lượng của cơ thể như cột sống, đầu gối, khớp háng…
Nếu như sụn bị thoái hóa chúng sẽ phá hủy dần sụn khớp ở bề mặt của xương và làm thay đổi cấu trúc của khớp. Gây lên các cơn đau nhức, xung huyết

a. Sự lão hóa

Ở người trưởng thành thì khả năng tái tọa sụn bị giảm đi hoặc hầu như không có, các tế bào ở sụn bị thời gian tích tuổi lâu dần sẽ bị già, khiến cho khả năng tổng hợp các chất tạo nên sợi collagen, mucopolycharide bị giảm đi hoặc bị rối loạn khiến cho chất lượng sụn bị kém dần và tính đàn hồi cũng như tính chịu lực cũng bị kém.

b. Yếu tố cơ giới

Yếu tố cơ giới thể hiện ở sự tăng bất thường ở lực nén lên một đơn bị diện tích của bề mặt khớp hay đĩa đệm do đó chúng chủ yếu thoái khớp thứ phát như:

  • Các dị dạng bẩm sinh làm thay đổi diện tích tỳ nén bình thường của khớp và cột sống.
  • Các biến dạng thứ phát sau chấn thương, viêm, u, loạn sản hay làm thay đổi hình thái, tương quan của khớp và cột sống.
  • Sự tăng trọng quá tải: tăng cân quá mức do béo phì, do nghề nghiệp.

c. Các yếu tố khác

  • Di truyền: cơ địa già sớm.
  • Nội tiết: mãn kinh, tiêu đường, loãng xương do nội tiết, do tuốc.
  • Chuyển hóa: bệnh goutte.

Theo nguyên nhân, có thể phân biệt hai loại thoái hóa khớp:

  • Nguyên phát: do sự lão hóa (tuổi càng cao càng dễ bị thường >60), xuất hiện ở nhiều vị trí, tiến triển chậm và tăng dần theo độ tuổi, tuy nhiên mức độ không nặng.
  • Thứ phát: do nguyên nhân cơ giới, có thể gặp ở mọi lứa tuổi (những người dưới <40 tuổi) khu trú ở một vài vị trí nặng và phát triển nhanh.

Các biểu hiện bệnh lý lâm sàng và cận lâm sàng

a. Lâm sàng:
 
1. Đau

Người bệnh thấy đau ở vị trí khớp bị thoái hóa, thường đau tại chỗ ít khi lan (ngoại trừ ở cột sống khi có chèn ép rễ và dây thần kinh.

  • Có thể bị đau âm ỉ, cơn đau thường xuất hiện và tăng khi vận động hay thay đổi tư thế. Từng đợt kéo dài rồi giảm và hết, sau đó lại xuất hiện đợt khác sau khi vận động nhiều.
  • Đau nhiều có co cơ phản ứng

2. Hạn chế vận động ổ khớp

Người bệnh chỉ làm được những động tác đơn giản, cử động nhẹ nhàng không thể uyển chuyển nhanh nhẹn được do sẽ bị các cơn đau đớn làm ảnh hưởng. Một số vùng bị tổn thương có thể bị teo đi hoặc có dấu hiệu  “phá rỉ khớp” vào buổi sáng hoặc lúc mới bắt đầu hoạt động.

3. Biến dạng khớp

Thoái hóa khớp không biến dạng nhiều như ở các thể bệnh lý khác như: viêm khớp, gout… tuy nhiên chúng có thể mọc gai ở đầu xương hay làm cột sống biến dạng hình thức gù, vẹo, lõm…

4. Các dấu hiệu khác

  • Teo cơ: do ít vận động
  • Tiếng lạo xạo khi vận động
  • Tràn dịch khớp: do phản ứng xung huyết và tiết dịch ở màng hoạt dịch tạo lên, thường sẽ thấy ở khớp gối.

b. Cận lâm sàng:

1. X quang có ba dấu hiệu cơ bản

  • Hẹp khe khớp: Hẹp không đồng đều, bờ không đều. Ở cột sống biểu hiện bằng chiều cao đĩa đệm giảm. Hẹp nhưng không dính khớp.
  • Đặc xương dưới sụn: phần đầu xương, hõm khớp, mâm đốt sống có hình đậm đặc, thấy một số hốc nhỏ sáng hơn.
  • Mọc gai xương: gai mọc ở phần tiếp giám giữa xương sụn và màng hoạt dịch, ở rìa ngoài của thân đốt sống. Gai xương có hình thô và đậm đặc.

2. Các xét nghiệm khác

  • Các xét nghiệm toàn thân không có gì thay đổi.
  • Dính khớp: biểu hiện tính chất tràn dịch cơ giới có màu vàng chanh, các thành phần cũng tương đối ở mức bình thường.
  • Nội soi khớp: chỉ mới soi được ở khớp gối. Thấy những tổn thương thoái hóa của sụn khớp, phát hiện các mảnh vụn rơi trong ổ khớp.
  • Sinh thiết màng hoạt dịch: thấy các hiện tượng sung huyết và xơ hóa.

 

 

TỔNG QUAN VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP
Người phụ nữ thấy đau ở phần khớp tay (Dấu hiệu của thoái khớp) – ảnh minh họa

 Điều trị và phòng bệnh

a. Nguyên tắc

Cỉ có thể điều trị triệu chứng, phục hồi chức năng và phòng bệnh bằng cách ngăn ngừa, hạn chế các tác động cơ giới quá mức ở khớp và cột sống.

b. Các phương pháp điều trị

1. Nội khoa: Dùng các thuốc giảm đau – chống viêm

2. Các phương pháp không dùng thuốc:

  • Các bài thể dục cho từng vị trí thoái hóa.
  • Điều trị bằng tay: xoa bóp – kéo nắn, ấn huyệt, tập vận động thụ động.
  • Điều trị bằng nước khoáng.
  • Sử dụng các dụng cụ chỉnh hình.

3. Điều trị ngoại khoa

  • Chỉnh lại dị dạng các khớp bằng cách đục và khoét xương.
  • Điều trị thoái vị đĩa đệm bằng cách cắt vòng cung sau hay lấy phần thoái vị.

Phòng bệnh:

Trong cuộc sống hàng ngày:

  • Chống các tư thế xấu trong lao động,sinh hoạt, công việc nhất dân văn phòng
  • Tránh các động tác quá mạnh, đột ngột và sai tư thế khi mang vác, đẩy, xách, nâng…
  • Những người làm nghề lao động nặng nên tới bệnh việnkiểm tra định kỳ sức khỏe vì đây là người dễ bị thoái hóa khớp
  • Chống béo phì bằng chế độ dinh dưỡng thích hợp, khoa học, điều độ.

Trẻ em cũng thường xuyên phải khám theo định kỳ nếu như có phát hiện gì dị tật của xương khớp hay cột sống càng dễ dàng trị liệu và ngăn ngừa.

Trên đây là bài tổng quan về bệnh thoái hóa khớp bạn nên biết. Chúc các bạn có nhiều sức khỏe.

HÃY ĐẶT CÂU HỎI NGAY ĐỂ NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHÚNG TÔI

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.